Veelgestelde vragen

Wat zijn gevaarlijke stoffen? Hoe herken ik deze?

Gevaarlijke stoffen kun je herkennen aan de gevarensymbolen op de verpakking. Ook staan er op oudere etiketten R- en S-zinnen, verwijzend naar Risk en Safety. Op nieuwere producten staan H- en P-zinnen, verwijzend naar Hazard en Precaution. Dit zijn de gevaarlijke stoffen die in verpakkingen zitten. Maar gevaarlijke stoffen kunnen ook vrijkomen tijdens het verrichten van werkzaamheden. Denk hierbij aan bijvoorbeeld lasrook.

Bekijk antwoord Verberg antwoord

Wat zijn de gezondheidseffecten van gevaarlijke stoffen?

Gevaarlijke stoffen kunnen worden opgenomen via de huid (aanraken, spatten), via de mond (eten, roken) en door inademen (damp, gas, kleine stofdeeltjes). Welke gezondheidseffecten veroorzaakt worden, hangt af van:

  • De schadelijkheid van de stof voor de gezondheid,
  • De hoeveelheid waaraan je wordt blootgesteld, en
  • Hoe lang je eraan wordt blootgesteld.

Gevaarlijke stoffen kunnen een direct effect hebben en een effect op lange termijn. Voorbeelden van directe effecten: verbranding door bijtende stoffen, duizelig en hoofdpijn door inademen oplosmiddelen, eczeem en allergie. Voorbeelden van effecten op lange termijn: zijn schilderziekte (OPS) door langdurige blootstelling aan oplosmiddelen, eczeem, allergie en kanker. In het veiligheidsinformatieblad van een gevaarlijke stof is in paragraaf 2 beschreven welke gezondheidseffecten die stof kan veroorzaken. 

Bekijk antwoord Verberg antwoord

Moet ik een register bijhouden van gevaarlijke stoffen?

Als met gevaarlijke stoffen wordt gewerkt, moet volgens de Arbowet een Register Gevaarlijke stoffen worden bijgehouden. De gegevens in het register zijn nodig om een risico-inschatting en blootstellingsbeoordeling te maken, waarmee nagegaan kan worden welke (gezondheids)risico’s de medewerkers lopen die met de stoffen werken of in contact komen. Volgens de Arbowet moet u minimaal de volgende gegevens registreren:

  • Productnaam
  • Gevaarsindentificatie
  • Samenstelling in componenten
  • Grenswaarde
  • Type grenswaarde
  • Soort arbeid (taak/handeling)
  • CMR-product (Carcinogeen – Mutageen – Reprotoxisch)
  • Hoeveelheid kankerverwekkende / mutagene stof die per jaar wordt verbruikt
  • Aantal werknemers dat mogelijk blootgesteld wordt aan de stof > is alleen verplicht voor CMR-stoffen
  • Stof te vervangen door minder schadelijke stof? > geldt alleen voor C- en M-stoffen (dus niet voor reprotoxische stoffen)
  • Beheersmaatregelen > geldt voor C- en M-stoffen (dus niet voor reprotoxische stoffen)

Onder ‘Hulpmiddelen’ kunt u een voorbeeld Register Gevaarlijke stoffen downloaden, voorzien van een handleiding. Hulp nodig? De Verbetercoaches kunnen helpen met het registereren van de gegevens en de mate van blootstelling beoordelen. Ook geven zij voorlichting over gevaarlijke stoffen, indien wenselijk.

Bekijk antwoord Verberg antwoord

Moet ik de blootstelling aan gevaarlijke stoffen beoordelen?

Voor gevaarlijke stoffen gelden voorschriften voor inventarisatie, beoordeling, maatregelen en borging. Volgens de Arbowet moet van elke gevaarlijke stof waarmee werknemers in contact kunnen komen, de aard, mate en duur van de blootstelling worden beoordeeld. Dat wil zeggen:

  • De naam van de stof of het mengsel en de gevaren;
  • Bij welke werkzaamheden, taken, handelingen blootstelling kan plaatsvinden;
  • De wijze waarop medewerkers kunnen worden blootgesteld (via inademing, huid, mond);
  • Hoe vaak en hoe lang medewerkers worden blootgesteld;
  • Hoe hoog de blootstelling is (concentratie / blootstellingsniveau).

Het blootstellingsniveau kan op twee manieren worden vastgesteld:

  • Met een zogeheten kwantitatieve schattingsmethode die erkend is (bijvoorbeeld Stoffenmanager);
  • Door metingen.

Met de Zelfinspectietool Gevaarlijke Stoffen van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kan gecheckt worden of voldaan wordt aan de voorschriften voor inventarisatie, beoordeling, maatregelen en borging. Daarbij is veel achtergrondinformatie te vinden over onder meer het inventariseren van stoffen en het beoordelen van de blootstelling. 5xbeter is bezig met het ontwikkelen van een arbocatalogus waarin veilige werkwijzen worden opgenomen voor in de metaal veel gebruikte gevaarlijke stoffen. 

Bekijk antwoord Verberg antwoord

Moet ik mijn medewerkers voorlichting geven over gevaarlijke stoffen?

Volgens de Arbowet moeten medewerkers worden voorgelicht over de risico’s van het werk en de maatregelen die genomen moeten worden om zich te beschermen tegen die risico’s. Dat geldt ook voor gevaarlijke stoffen. Door medewerkers adequaat voor te lichten over gevaarlijke stoffen, kan directe of indirecte schade aan de gezondheid voorkomen worden. Het veiligheidsinformatieblad van een gevaarlijke stof geeft de benodigde informatie over de risico’s en maatregelen. Aangeraden wordt om per product (of eventueel groep van stoffen met dezelfde risico’s) een werkplekinstructiekaart (WIK) te maken en deze op de werkplaats te hangen. Neem de volgende onderwerpen op in een WIK:

  • De risico’s van het product met gevaarssymbolen en eventueel de R-zinnen (of H-zinnen);
  • Welke maatregelen en persoonlijke beschermingsmiddelen gebruikt moeten worden (zoals afzuiging, adembescherming, veiligheidsbril, handschoenen e.d.);
  • EHBO-informatie;
  • Hoe het (rest)product moet worden afgevoerd en wat te doen bij lekken of morsen van het product (hoe op te ruimen);
  • Hoe het product moet worden opgeslagen.
Bekijk antwoord Verberg antwoord